Dostępność transportu publicznego to więcej niż niska podłoga

Solaris Urbino 18 8576 Warszawa

Do napisania tego wpisu zainspirowała nas niedawna sytuacja z warszawskiego autobusu MAN Lion’s City (nr boczny A-223), którym jechaliśmy na linii 116. Podczas jazdy okazało się, że brakuje uchwytu służącego do rozłożenia rampy podjazdowej. Ewidentnie była ona urwana, co uniemożliwiało rozłożenie podjazdu, jeśli będzie taka potrzeba. Poniżej zdjęcie z dziurą:

Zareagowaliśmy dzwoniąc na Infolinię ZTM (801 044 484) i zgłaszając problem. To w interesie organizatora przewozów (Zarządu Transportu Miejskiego) powinna być dbałość o stan taboru przewoźników. Zgłoszenie zostało przyjęte a telefon trwał może około minuty.

Postanowiliśmy jednak, aby nie kończyć na tym wpisu i opisać dokładnie na jakie ułatwienia mogą liczyć osoby niepełnosprawne w warszawskim transporcie publicznym. Warto pamiętać, że właściwie każda seria pojazdów ma trochę inne wyposażenie. Prezentowane przez nas zdjęcia zostały zrobione w Solarisie Urbino 18 seri 83xx. Są to jedne z najnowszych autobusów, stąd sytuacja przedstawia się dość dobrze.

Rampa umożliwiająca wjazd wózkiem do pojazdu

Ze względu na (możliwą do wyeliminowania!) różnicę wysokości pomiędzy podłogą pojazdu a poziomem przystanku oraz odległość pomiędzy pojazdem a krawędzią peronu należy stosować wysuwane lub rozkładane pochylnie. W nowych warszawskich tramwajach (PESA 120N i PESA 120Na – Swing) rampy te są wysuwane automatycznie,co umożliwia samodzielną obsługę przez wózkowicza, bez wysiadania przez kierowcę. Oznacza jednak także konieczność konserwacji i ryzyko niesprawności technicznej (częstej w przypadku wind). W przypadku rampy rozkładanej ręcznie robi to kierowca po otrzymaniu sygnału od osoby na wózku. W takie rampy zaopatrzone są także nowe pociągi SKM, będą je posiadały także nowe pociągi warszawskiego metra Siemens Inspiro.

Wyznaczone miejsce dla osoby na wózku

Miejsce przeznaczone do przebywania osoby na wózku znajduje się zawsze przy drzwiach posiadających rampę. Powinno być ono wyposażone w twarde oparcie na plecy i głowę osoby na wózku. Z wyglądu przypomina ono deskę do prasowania. Dodatkowo stosuje się pasy bezpieczeństwa, umożliwiające ustabilizowanie wózka w trakcie jazdy. Warto wyznaczyć także na podłodze miejsce przeznaczone na wózek dziecięcy oraz inwalidzki, aby pasażerowie mieli świadomość, że muszą je udostępnić w razie takiej potrzeby. Takie pola o innym kolorze wykładziny można zaobserwować chociażby w Wielkiej Brytanii.

 

Komunikacja pasażer- kierowca

Dzięki przyciskom wewnątrz pojazdu oraz na zewnątrz, przy drzwiach z rampą, osoba z niepełnosprawnością jest w stanie komunikować się z kierowcą w razie potrzeby. Moze w ten sposób na przykład zgłosić chęć opuszczenia pojazdu lub wjazdu do niego. Aby było to możliwe, muszą być zainstalowane na odpowiedniej wysokości i czytelnie oznaczone. Ważne, aby kierowcy byli otwarci na potrzeby pasażerów i przychodzili im z pomocą. Pomóc w tym mogą regularne szkolenia pracowników komunikacji miejskiej.

Przyciski otwierania drzwi/ przyciski STOP

Przyciski te służą również do komunikacji z kierowcą i zasygnalizowania chęci opuszczenia pojazdu lub otwarcia drzwi. W najnowszych autobusach posiadają one oznaczenia dla osób niewidomych w języku Braille’a. Dodatkowo po ich naciśnięciu są podświetlone na czerwono, a w czasie postoju na przystanku te przy drzwiach na kolor zielony. Dzięki temu pasażerowie wiedzą gdzie znajduje się przycisk otwierania drzwi. Orientacji w pojeździe sprzyjają także poręcze i uchwyty w jaskrawych kolorach. W Warszawie od dłuższego czasu muszą być one żółte.

Informacja wizualna i głosowa

Systemy informacji pasażerskiej umożliwiają pasażerom dostęp do informacji na temat trasy przejazdu czy najbliższego przystanku. Dla osób z dysfunkcjami narządów słuchu lub wzroku szczególnie ważne jest, aby informacja mogła być dostarczona za pośrednictwem zmysłów, które nie są upośledzone. Stąd dla osób niewidomych najlepsza jest informacja głosowa (np. zapowiedzi przystanków), dla osób niedosłyszących zaś informacja wizualna (tablice z trasą przejazdu, monitory wyświetlające informacje). Oczywiście z tych systemów informacji korzystają także pełnosprawni pasażerowie.

Jak wynika z powyższego opisu, dostępność środków komunikacji publicznej nie kończy się na obniżonej podłodze. Powstaje coraz więcej udogodnień, które mają za zadanie uczynić podróżowanie po mieście łatwiejszym. Co ważne, tego typu rozwiązania mogą służyć nie tylko jednej grupie użytkowników, ale także innym grupom. Dlatego tym bardziej warto w w nie inwestować, sprawdzając jednak wcześniej czy nowe rozwiązania będą przyjazne użytkownikom.